Solunum fonksiyon testi, spirometre adı verilen cihazla akciğerin ne kadar hava aldığını ve bu havayı ne hızla verdiğini ölçer. Tıptaki kısa adı spirometridir.
Sonuç; astım, KOAH ve ameliyat öncesi solunum değerlendirmesinde tedavi kararını netleştirir. İşlem ağrısızdır ve iğne gerektirmez.
İçindekiler
Spirometri Nedir?
Test sırasında burun kapatılır ve ağızlık aracılığıyla derin bir nefes alınıp tüm hava olabildiğince hızlı ve uzun üflenir. Cihaz, üflenen hacmi ve ilk saniyedeki hızı kaydeder.
Bu iki değer, darlığın büyük hava yollarında mı yoksa küçük hava yollarında mı belirgin olduğunu ayırmaya yardım eder. Aynı ölçüm, ilaç öncesi ve sonrası tekrarlanarak nefes açıcıdan yarar görüp görmediğiniz de anlaşılabilir.
Hangi Durumlarda İstenir?
Hekim, öksürük ve nefes darlığının nedenini ayırmak ya da süren bir solunum tedavisinin yeterli olup olmadığını görmek için spirometri ister.
- Astım şüphesi ve astım tedavisi takibi
- KOAH ve sigaraya bağlı nefes darlığı
- Uzun süren öksürük, hırıltı veya eforla gelen tıkanma
- Ameliyat öncesi akciğer rezervinin görülmesi
- Meslek veya alerjen temasından sonra solunum kontrolü
Sonuç Tedaviyi Nasıl Yönlendirir?
Spirometri tek başına ilaç yazmaz; hekimin ilaç seçmesini sağlar. Darlık ilaçla belirgin açılıyorsa astım tedavisi öne çıkar. Kalıcı darlıkta KOAH planı, nefes açıcı ve düzenli kontrol konuşulur.
Değerler beklenenden iyiyse nefes darlığının kalp, kansızlık veya başka bir nedene bağlı olup olmadığı ayrıca değerlendirilir. Kontrol testi, kullanılan inhalerin dozunu sürdürüp sürdürmemeye karar vermek için tekrarlanır.
Test Öncesi Hazırlık
Test günü ağır yemek yenmemesi ve testten en az bir saat önce sigara içilmemesi istenir. Rahat, göğsü sıkmayan giysi uygundur. Nefes açıcı sprey ve toz ilaçların test sabahı alınıp alınmayacağı randevuda ayrıca söylenir; kendi kendinize kesmeyin.
Üfleme birkaç kez tekrarlanır. Baş dönmesi olursa ara verilir. Yakın zamanda geçirilmiş göz, karın veya göğüs ameliyatı, balgamda kan ve kontrolsüz tansiyon varsa bunu işlemden önce söyleyin.
Özellikler
- Spirometre ile akciğer hacmi ve üfleme hızının ölçümü
- Ağrısız, iğnesiz ve kısa süren test
- Astım ve KOAH ayrımına sayısal katkı
- İlaç öncesi ve sonrası karşılaştırmayla tedavi takibi
Nasıl Uygulanır?
- Hekim, testin gerekli olup olmadığını ve ilaçların o sabah kullanılıp kullanılmayacağını söyler.
- Burun klipsi takılır, ağızlık dişlerle sıkılır.
- Derin nefes alınıp hava olabildiğince hızlı ve uzun üflenir.
- Ölçüm, kabul edilebilir bir eğri elde edilene kadar birkaç kez tekrarlanır.
- Sonuç göğüs hastalıkları veya ilgili hekim tarafından tedavi planına bağlanır.
Solunum Fonksiyon Testi ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Spirometre ile spirometri aynı şey midir?
Spirometre ölçümü yapan cihazdır. Spirometri ise bu cihazla uygulanan solunum fonksiyon testinin adıdır.
Test sırasında öksürük olursa bozulur mu?
Öksürük eğriyi bozabilir. Teknisyen ölçümü tekrarlatır. Soğuk algınlığı veya balgamlı bir günde test genellikle ertelenir.
İnhalerimi test sabahı kullanayım mı?
Bunu randevuda size söylenen talimat belirler. Karşılaştırma yapılacaksa bazı ilaçlara ara verilir; kendi kararınızla kesmeyin.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tetkik ve uygulama kararı hekim değerlendirmesiyle verilir.